W tym roku piątek trzynastego przypadał w październiku — liczbę 13 otacza wiele mistycznych opowieści. Praktycznie w każdej kulturze panuje przekonanie, że tego dnia spotka nas nawał pecha. Sprawdźmy, skąd wzięły się te przesądy i dlaczego piątek trzynastego ogłoszono dniem pechowym.
Triskaidekafobia oznacza lęk przed liczbą 13, na którą wciąż cierpi wiele osób. Termin powstał z greckiego triskaideka („trzynaście”) i phobos („strach”). W starożytności uważano, że przynosi nieszczęście, bo jest liczbą pierwszą i o jedną przewyższa bardzo „porządne” 12, które łatwo się dzieli.
Również kultura wikingów nie darzyła tej liczby sympatią: według mitologii skandynawskiej bóg Loki zabił bohatera Baldra podczas uczty, na której zasiadało 12 osób — Loki pojawił się jako trzynasty, nieproszony gość.
W religii chrześcijańskiej też występuje złowroga liczba, a jej unikanie przybrało duże rozmiary. Przy Ostatniej Wieczerzy przy stole zasiadało 13 osób — 12 apostołów i sam Jezus, a pechową postacią był Judasz, który przyszedł jako ostatni i zdradził Zbawiciela, ukrzyżowanego w piątek. Dniem upadku był też piątek, podobnie jak dzień potopu, kiedy Noe ratował po parze z każdego gatunku zwierzęta przed wyginięciem. Z tych powodów wiele postów i obrzędów przypadało na piątek.
W średniowieczu liczba ta miała duże znaczenie w związku z zakonem Templariuszy, który został rozwiązany 13 października 1307 roku — w piątek — przez króla Francji Filipa IV, wraz z konfiskatą majątków i serią egzekucji. W tamtych czasach egzekucje zwykle odbywały się w piątki; według angielskich przesądów liny używane przez kata miały być przygotowywane w 13 częściach. Zakazywano kichać na czczo i zawierać małżeństwa, bo te czynności mogły przynieść pecha tego dnia.
Marynarze nie chcieli wypływać w rejs 13., zwłaszcza w piątek — wierzyli w legendę o Jamesie Fridayu, który wyruszył w piątek i z jego statkiem na zawsze zaginął ślad.
W nowożytności przykładem jest katastrofa Apollo 13: statek kosmiczny wystrzelono 11 kwietnia 1970 roku — suma cyfr roku daje 13, a do tego zdarzenie miało miejsce dokładnie o 13:13 oraz było związane z stacją oznaczoną numerem 39, czyli 3×13. Choć misja na Księżyc nie powiodła się z powodu eksplozji zbiornika z tlenem, załoga ostatecznie ocalała — i to było wielkim szczęściem.
Do dziś wiele osób obawia się liczby 13, więc w niektórych szpitalach i kamienicach nie ma pokoju numer 13, a w nowojorskich wieżowcach po 12. piętrze od razu następuje 14., i to nie jest przypadek.
W 1881 roku wpływowi nowojorczycy założyli Klub Trzynastki, żeby zwalczyć głupi przesąd — pierwsze spotkanie umyślnie zorganizowano w piątek 13 stycznia 1883 roku o godzinie 18:13. Trzynaście osób zasiadło w pokoju numer 13 i, jak widać, nic złego się nie stało.
Na koniec ciekawostka: w sierpniu 2010 roku piorun uderzył w chłopca siedzącego na stadionie wśród kilku tysięcy kibiców — wszystko to wydarzyło się w piątek trzynastego o 13:13. Jakie były szanse, że akurat on zostanie trafiony? Na szczęście wyszedł z tego cało.
Wielu wierzy, że jeśli trzynasty dzień wypada w piątek, spotka ich jakieś nieszczęście, dlatego nie wychodzą wtedy na ulicę. Niektórzy sięgają po podkowę, czterolistną koniczynę lub świecę, żeby odpędzić negatywne energie, podczas gdy inni postanawiają sprawdzić swoje szczęście — wypełniają kupon lotto lub zdrapują zdrapkę. Jeśli na ich drodze stanie kominiarz, od razu zaczynają ściskać guzik kurtki, ale na widok czarnego kota nikt nie pozostaje spokojny.
Na koniec podzielimy się z wami kilkoma ludowymi przesądami, które kiedyś traktowano bardzo poważnie:
Jeśli napotkasz czarnego kota, nie patrz mu w oczy!
napisz na kartce imię swojej sympatii, wrzuć ją do płynącej wody, a wybraniec wyzna ci miłość w ciągu 13 dni!
Jeśli w piątek 13., przed snem włożysz pod poduszkę imię ukochanej osoby, to ona zostanie twoim mężem!
Ten dzień może być też wesoły — zorganizuj własną imprezę z okazji piątku 13., do której znajdziesz tu świetne akcesoria: kostiumy i dodatki na Halloween
