Z kim wiąże się nazwa zabawek Montessori?
Twórczynią metody Montessori jest Maria Montessori (1870–1952), włoska lekarka, pedagog, matematyczka i psycholożka, autorka opracowanej przez nią metody pedagogiczno‑psychologicznej, która nosi jej nazwisko. Dzięki tej metodzie zyskała ona wielki prestiż na całym świecie. Opracowanie metody Montessori opierało się na obserwacjach opieki nad dziećmi oraz badaniach naukowych.
Kiedy pojawiły się pierwsze zabawki Montessori?
W jednym z biednych rzymskich kwartalów, dla dzieci analfabetów pracowników, Montessori założyła w 1907 roku Casa Dei Bambini, do którego przynosiła zabawki używane w swoich badaniach psychologicznych i prosiła opiekunów dzieci, aby pozwolili im swobodnie bawić się tymi przyrządami. W ten sposób obserwowała naturalne reakcje dzieci: które zabawki przyciągają ich uwagę, czym się interesują, i na tej podstawie kształtowała ich otoczenie. W wyniku zajęć zabawowych u dzieci zaszły niezwykłe zmiany: zmieniło się ich zachowanie, a także w domu prosiły rodziców o uporządkowanie i upiększenie otoczenia.
Zasady metody Montessori:
- szacunek dla dziecka
- zapewnienie dziecku możliwości swobodnej, instynktownej aktywności
- obserwacja dziecka
- przygotowane otoczenie
Nieco więcej o zasadach Montessori:
Montessori postrzegała dziecko jako istotę kompletną od chwili narodzin. Poznanie dziecka uważała za główny obowiązek rodziców i wychowawców. Według niej należy pozwalać dzieciom działać samodzielnie, popełniać błędy i naprawiać je samodzielnie. Jeśli nie jest to konieczne, nie powinniśmy ingerować w działania dzieci.
Istota obserwacji polega na tym, by nie przerywać dziecku, gdy jest bardzo skupione na czymś lub gdy jego aktywność może być nieco bardziej niebezpieczna.
Istota przygotowanego otoczenia polega na tym, aby dziecko miało dostęp do wszystkich narzędzi, których może potrzebować i które odpowiadają jego poziomowi rozwoju. Wszystko powinno mieć dobrze określone miejsce, dzięki czemu mali łatwo utrzymują porządek. Oprócz porządku ważna jest także estetyka.
Każde dziecko ma tzw. wrażliwe okresy, co oznacza, że w określonym wieku będą otwarte na przyswojenie pewnej umiejętności i łatwo ją opanują. Na podstawie naszych obserwacji możemy łatwo ustalić, kiedy przygotować dla nich odpowiednie zadania/zabawki.
W systemie pedagogicznym Montessori etapy procesu uczenia się przez zabawę:
- próby
- ćwiczenie
- kształtowanie umiejętności
- wiedza.
Rodzaje zabawek Montessori:
- przybory przygotowujące do życia codziennego (np. zabawki związane z zabawami w udawanie ról)
- przybory rozwijające percepcję i zmysły (dotyk, węch, wzrok, słuch)
- zabawki wspomagające naukę czytania i pisania w języku ojczystym (np. puzzle z literami, karty z literami itp.)
- zabawki rozwijające naukę matematyki (np. gry logiczne, puzzle z liczbami itp.)
- wychowanie kosmiczne: przybory wspomagające poznawanie świata (geografia, znajomość zwierząt itp.)
W rzeczywistości zabawa montessori to także proces uczenia się, więc te same etapy odnoszą się także do niej. Do każdego etapu dostępne są odpowiednie zabawki Montessori, które pomagają rozwijać właściwe umiejętności maluchów.
Jedna z zasad Marii Montessori:
„Nie ilość wiedzy jest ważna, lecz rozwój umiejętności.”
